Moai z Rapa Nui zagrożone przez wzrost poziomu oceanów

28 sierpnia 2025, 08:33

Naukowcy z University of Hawai'i ostrzegają, że do roku 2080 rosnący poziom oceanów zacznie zagrażać słynnym moai z Wyspy Wielkanocnej. Z artykułu opublikowanego na łamach Journal of Cultural Heritage dowiadujemy się, że za nieco ponad 50 lat poziom oceanów wzrośnie na tyle, że sezonowo fale będą dosięgały największej platformy ceremonialnej (ahu) na Wyspie, Ahu Tongariki, na której ustawionych jest 15 posągów, w tym najcięższe moai, jakie kiedykolwiek powstały na wyspie. Ponadto wody oceaniczne zagrożą 51 innym zabytkom.



Piramidy w Gizie

Piramidy egipskie odlano z betonu

19 maja 2007, 15:57

Przez lata uważano, że piramidy egipskie zbudowano z wyciosanych w kamieniu olbrzymich bloków, które następnie niewolnicy i inni budowniczowie wciągali po rampach i układali jeden na drugim. Dwadzieścia lat temu Joseph Davidovits, dyrektor Instytutu Geopolimerów w St. Quentin, stwierdził jednak, że bloki są wykonane z pewnego rodzaju betonu, w skład którego weszły, m.in.: wapień, glina, wapno oraz woda.


Egzotyczne rośliny w Królestwie Judy

20 lutego 2012, 13:32

Badania skamieniałych pyłków pozwoliły na stwierdzenie, jakie rośliny uprawiano w ogrodach pałacowych w pobliżu Jerozolimy. Od kilkudziesięciu lat na szczycie wzgórza Ramat Rahel górującego nad współczesną Jerozolimą prowadzone są prace archeologiczne. Na wzgórzu znajdował się jedyny znany nam pałac Królestwa Judy.


Bliskość celów finansowych zwiększa wypadkowość

28 grudnia 2011, 11:25

Ryzyko wypadku jest najwyższe, gdy linie lotnicze są bardzo bliskie zrealizowania założeń finansowych. [...] Spada, gdy oddalają się od celów finansowych i nie ma przy tym znaczenia, w jakim kierunku. Mówiąc ogólnie: linie są najbezpieczniejsze, gdy osiągnięcia finansowe są albo dużo lepsze, albo dużo gorsze niż w niedalekiej przeszłości - wyjaśnia prof. Peter Madsen z Brigham Young University (BYU).


Znika ostatnia pozostałość po lodowcu, który pokrywał Amerykę Północną

21 marca 2017, 14:08

Ostatnia pozostałość lodowca, który w przeszłości pokrywał większość Ameryki Północnej, zniknie w ciągu 300 lat. Gifford Miller i jego koledzy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Boulder, którzy badali Barnes Ice Cap na Wyspie Baffina stwierdzili, że jeśli globalne ocieplenie będzie postępowało tak, jak dotychczas, to lodowiec przestanie istnieć w ciągu kilku wieków.


Monumentalna budowla to niezwykły kosmogram sprzed 3000 lat. Tu narodziły się elity Majów?

6 listopada 2025, 11:55

W 2017 roku w dżungli przy granicy Meksyku z Gwatemalą archeolodzy odkryli monumentalną platformę ziemną sprzed 3000 lat. Ma ona 1400 metrów długości, 400 metrów szerokości i do 15 metrów wysokości. Platforma była budowana w latach 1000–800 p.n.e., setki lat przed rozkwitem w regionie cywilizacji Majów. To najstarsza monumentalna budowla na obszarze Majów i największa prehiszpańska struktura w regionie. Szybko okazało się, że wielka platforma to tylko część krajobrazu archeologicznego okolicy. Teraz zaś archeolodzy donieśli, że stanowisko Aguada Fénix tworzy wielki kosmogram o wymiarach 9x7,5 kilometra, w którym architektura i miejsca symboliczne są przedstawieniem kosmicznego porządku czasu i przestrzeni.


Foie gras w całości

Niebezpieczne foie gras

19 czerwca 2007, 09:57

Uwaga, miłośnicy kuchni francuskiej! Jedzenie foie gras, czyli stłuszczonej gęsiej wątróbki, może u osób z genetyczną podatnością na tę chorobę wywoływać amyloidozę – ostrzegają naukowcy z University of Tennessee.


Nić pajęcza przewodzi ciepło jak metal

7 marca 2012, 10:19

Xinwei Wang, profesor z Iowa State University, dowiódł, że nić pajęcza przewodzi ciepło równie dobrze jak metal. Uczony specjalizuje się w poszukiwaniu naturalnych przewodników ciepła.


Przy niskich stężeniach tlenu golce funkcjonują jak rośliny

24 kwietnia 2017, 09:25

Pozbawione tlenu golce piaskowe (Heterocephalus glaber) mogą przeżyć, metabolizując fruktozę jak rośliny.


Homoseksualizm naczelnych jest kształtowany przez czynniki środowiskowe i społeczne

13 stycznia 2026, 10:30

Homoseksualizm to zagadka dla nauki. Zachowania seksualne kierowane do własnej płci nie służą przedłużeniu gatunku, a jednak są bardzo rozpowszechnione w królestwie zwierząt. Odnotowano je u około 1500 gatunków, a jednym z pierwszych, którzy pozostawili nam informacje o zaobserwowaniu takich zachowań jest Arystoteles. Naukowcy z University College London przyjrzeli się danym dotyczącym naczelnych (z wyjątkiem ludzi) i stwierdzili, że zachowania homoseksualne wynikają u nich z czynników środowiskowych oraz społecznych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk